Category: Militaria


Argonnerwaldlied to żołnierska piosenka niemiecka, powstała w okresie pierwszej wojny światowej, na przełomie 1914 i 1915 roku. Jej tekst napisał Hermann Albert von Gordon (1878–1939). Bohaterem jest nieznany żołnierz stacjonujący w okolicach Lasu Argońskiego, który w obliczu zbliżającego się starcia z armią nieprzyjaciela (czyli z Francuzami w 1915 roku) tęskni za domem oraz za ukochaną. W piosence przewijają się tradycyjne motywy jak ojczyzna, czekająca w domu dziewczyna, odgłosy wojny.

Bardzo lubię tę piosenkę, a jej fragmentu można posłuchać na youtube.

d

1. Argonnerwald um Mitternacht,

Ein Pionier stand auf der Wacht.
Ein Sternlein hoch am Himmel stand,
Bringt ihm ’nen Gruß aus fernem Heimatland.

2. Und mit dem Spaten in der Hand
Er vorne in der Sappe stand.
Mit Sehnsucht denkt er an sein Lieb:
Ob er sie wohl noch einmal wiedersieht?

..
3. Und donnernd dröhnt die Artill’rie.
Wir stehen vor der Infanterie.
Granaten schlagen bei uns ein,
Der Franzmann will in unsere Stellung ’rein.

4. Er frug nicht warum und nicht wie,
Tat seine Pflicht wie alle sie.
In keinem Liede ward’s gehört,
Ob er geblieben oder heimgekehrt.

5. Bedroht der Feind uns noch so sehr,
Wir Deutsche fürchten ihn nicht mehr.
|: Und ob er auch so stark mag sein,
In unsere Stellung kommt er doch nicht ’rein.

6. Der Sturm bricht los, die Mine kracht,
Der Pionier gleich vorwärts macht.
Bis an den Feind macht er sich ran
Und zündet dann die Handgranate an.

7. Die Infantrie steht auf der Wacht,
Bis daß die Handgranate kracht,
Geht dann mit Sturm bis an den Feind,
Mit Hurra nimmt sie dann die Stellung ein.|

8. Der Franzmann ruft: Pardon Monsieur!
Hebt beide Hände in die Höh,
Er fleht uns dann um Gnade an,
Die wir als Deutsche ihm gewähren dann.

9. Bei diesem Sturm viel Blut auch floß,
Manch junges Leben hat’s gekost’.
Wir Deutsche aber halten stand,
Für das geliebte, teure Vaterland.

10. Argonnerwald, Argonnerwald,
Ein stiller Friedhof wirst du bald!
In deiner kühlen Erde ruht
So manches tapfere Soldatenblut.

11. Und komm’ ich einst zur Himmelstür,
Ein Engel Gottes steht dafür:
Argonnerkämpfer, tritt herein,
Hier soll für dich der ew’ge Friede sein.

12. Du Pionier um Mitternacht,
Heut’ steht ganz Deutschland auf der Wacht.
In Treue fest, im Wollen rein,
Als eine neue starke Wacht am Rhein!


(tekst niemiecki pochodzi ze strony https://de.wikipedia.org/wiki/Argonnerwaldlied )

Jest północ, Argoński las,
Stoi saper i trzyma straż
Wysoko gwiazda na niebie,
Pozdrawia z dalekiej ojczyzny..I ze szpadlem w dłoni
Stoi na przedzie w okopie.
Myśli tęsknie o ukochanej:
czy ją jeszcze kiedyś zobaczy ? :..Grzmi groźnie artyleria
Przed nami piechota
Granaty uderzają dookoła,
Francuz naciera na nasze pozycje.Nie pytał czemu ani jak,
Czynił powinność jak każdy z nich.
W żadnej nie słychać pieśni,
czy został czy do domu wrócił

Wróg wciąż bardzo nam zagraża,
Ale nas Niemców to już nie przeraża,
Bez względu na to, jak silny on jest,
Na nasze pozycje nie damy wedrzeć się.

Rusza szturm, słychać huk min,
Saper nagle rusza w przód.
Wprost na wroga się powala
i ręczny granat zapala

Piechota wartę trzyma,
Aż rozlega się granatu trzask,
I szturmem uderza na wroga,
Zajmując pozycję z okrzykiem : hurra

Francuz krzyczy: Pardon Monsieur!
Obie ręce w górę unosi
i o łaskę nas prosi,
Na co my przystajemy, bośmy Niemcy.

W czasie szturmu wiele krwi przelano
Wiele młodych to istnień kosztowało
Ale my Niemcy stoimy murem,
Za nasz kochany, wierny Kraj.

Lesie Argoński, Lesie Argoński,
Wkrótce będziesz cichym mogiłą,
W twej zimnej ziemi płyną,
rzeki mężnej krwi żołnierskiej

I podchodzę do Nieba bram,
Anioł Boski przed nimi stoi tam,
Bojowniku z Argońskiego Lasu, wejdź,
Tu na ciebie czeka pokój po czasu kres,

Ty saperze około północy,
Całe Niemcy są na straży tej nocy.
Stali w wierności, o czystej woli
Jako strażnicy Renu, silni i nowi

( tłumaczenie moje )
Prośba do wszystkich, którzy znają się trochę na żargonie wojskowym: tłumacząc tekst, niestety nie byłam w stanie znaleźć słowa odpowiedniego dla niemieckiego „die Sappe”. Z kontekstu wnoszę, że jest to rodzaj okopu, rowu, jednak nie wiem jak to coś się fachowo nazywa po naszemu :). Za wszelkie wskazówki z góry dziękuję.

Jako że Niemcy w tamtym okresie byli mistrzami świata w wydawaniu pocztówek, szybko powstały karty pocztowe z wydrukowanym tekstem piosenki, jak i również karty upamiętniające codzienność żołnierzy podczas ich stacjonowania w Lesie Argońskim.

Wybrane pocztówki zamieszczam poniżej.

Dwie przykładowe pocztówki z wydrukowanym tekstem piosenki o Lesie Argońskim.

Pocztówka z tekstem piosenki o Lesie Argońskim, (Argonnerwaldlied) c. 1915, bez obiegu

Pocztówka z tekstem piosenki o Lesie Argońskim, (Argonnerwaldlied) c. 1915, bez obiegu

Pocztówka z tekstem piosenki o Lesie Argońskim, (Argonnerwaldlied) c. 1915, bez obiegu

Pocztówka z tekstem piosenki o Lesie Argońskim, (Argonnerwaldlied) c. 1915, bez obiegu

Pocztówka artystyczna przedstawiająca bitwę w Lesie Argońskim, obieg 1916

Pocztówka artystyczna przedstawiająca bitwę w Lesie Argońskim, obieg 1916

Pocztówka artystyczna przedstawiająca bitwę w Lesie Argońskim, obieg 1916

Codzienność Żołnierzy w Lesie Argońskim

Codzienność Żołnierzy w Lesie Argońskim, obieg 1915

Codzienność Żołnierzy w Lesie Argońskim, obieg 1915

Kapela wojskowa w niedzielny dzień, Las Argoński 1915

Kapela wojskowa w niedzielny dzień, Las Argoński 1915

Kapela wojskowa w niedzielny dzień, Las Argoński 1915

 

Wartownia i miejsce zamieszkania oficerów, Las Argoński, pocztówka z obiegu 1915

Wartownia i miejsce zamieszkania oficerów, Las Argoński, pocztówka z obiegu 1915

Pole bitwy, na pamiątkę walk stoczonych w Lesie Argońskim, 13 lipca 1915

Pole bitwy, na pamiątkę walk stoczonych w Lesie Argońskim, 13 lipca 1915

Pole bitwy, na pamiątkę walk stoczonych w Lesie Argońskim, 13 lipca 1915

Skany poczówek z serwisów ebay.de oraz delcampe.net

/Z pozdrowieniami

 

Jest taka jedna piękna piosenka wojskowa, którą bardzo lubię. Lubiłam ją zawsze, ale szczególnie polubiłam ją w roku ubiegłym i nawet pamiętam dzień, kiedy polubiłam ją w szczególny sposób. Lubię ją tak już niemal dokładnie od roku i jednego miesiąca. Rzadko się zdarza, żebym pamiętała coś tak dokładnie, ale już tak to bywa, że czasem człowiek zapamiętuje niektóre utwory i zaczyna je lubić w taki niezwykły sposób, że towarzyszą mu one do końca życia i przypominają o wspaniałych chwilach na zawsze.

Hej, Hej Ułani, Malowane dzieci” – to piosenka łatwa, o zabarwieniu humorystycznym, więc łatwo wpada w ucho i nie trudno ją polubić. O ile się nie mylę, a mylić się mogę, to śpiewaliśmy ją na lekcjach muzyki w szkole podstawowej. To jedna z wielu tego typu piosenek, które były „w programie nauczania” ponad 20 lat temu. Czego się dzieci uczą dzisiaj tego nie wiem, ale mam nadzieję, że utwór będzie śpiewany jeszcze przez długie lata.

Poniższa kompilacja to wariacja nt. ułanów, których wizerunki utrwalono przynajmniej kilkadziesiąt lat temu na dzisiaj już starych, przedwojennych pocztówkach. Większość kart pocztowych użytych w „filmiku” pochodzi z prywatnego muzeum (link TUTAJ).  Pozostałe pocztówki to moje własne i te właśnie prezentuję poniżej.

Hej, Hej Ułani, Malowane dzieci – jako w pieśni, tako i na karcie pocztowej:

Tekst piosenki idzie tak:

Ułani, ułani
Malowane dzieci
Niejedna panienka
Za wami poleci

Hej, hej ułani
Malowane dzieci
Niejedna panienka
Za wami poleci

Niejedna panienka
I niejedna wdowa
Za wami ułani
Polecieć gotowa

Hej, hej ułani

Nie ma takiej wioski
Ani takiej chatki
Żeby nie kochały
Ułana mężatki

Hej, hej ułani

Nie ma takiej chatki
Ani przybudówki
Żeby nie kochały
Ułana żydówki

Hej, hej ułani

Babcia umierała
Jeszcze się pytała
Czy na tamtym świecie
Ułani będziecie

Hej, hej ułani

Jedzie ułan, jedzie
Konik pod nim pląsa
Czapkę ma na bakier
I pokręca wąsa

Hej, hej ułani

Jedzie ułan, jedzie
Szablą pobrzękuje
Uważaj dziewczyno
Bo cię pocałuje

Hej, hej ułani

A niech pocałuje
Nikt mu nie zabrania
Wszak on swoją piersią
Ojczyznę osłania

Hej, hej ułani

(powyższy tekst piosenki został skopiowany z tej strony.

Tekst piosenki ma wiele wersji i dzisiaj śpiewane są jedynie najpopularniejsze fragmenty.

Poniżej pocztówki, które nabyłam celem umieszczenia ich w w/w kompilacji.

1.

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

2.

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

3.

Ułani, Wesoła Wojna

Ułani, Wesoła Wojna „Do Niewoli” – Jerzy Kossak

Ułani,

Ułani, „Do Niewoli”, seria: Wesoła Wojna

4.

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

5.

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

6.

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

7.

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

2 Ułani na Starych Pocztówkach

2 Ułani na Starych Pocztówkach

 

/ Elżbieta Jedyńśka

Schwarzbraun ist die Haselnuss” raczej może nie jest typową piosenką żołnierską, ale na pewno jest to swojska przyśpiewka ludowa, którą chłopcy mogli śpiewać gdziekolwiek – na obozach, przy pracy, w kantynie. Chwytliwa melodia i rytm,  proste słowa i popularna tematyka to zalety tego utworu.

Poniżej niemiecka pocztówka z tekstem piosenki, którą chłopaki na pewno nie raz śpiewali na froncie 🙂

Soldatenlieder auf Postkarten - Schwarzbraun ist die Haselnuss / Piosenki żołnierskie na starych pocztówkach

Soldatenlieder auf Postkarten – Schwarzbraun ist die Haselnuss / Piosenki żołnierskie na starych pocztówkach

Rewers pocztówki:

Nur zu beziehen vom Postkarten-Grossvertrieb Martin Groot, Hamburg 36, Koenigstr. 15/19, 34 55 17/20
/Dostępne jedynie za pośrednictwem Postkarten-Grossvertrieb Martin Groot, Hamburg 36, Koenigstr. 15/19, 34 55 17/20/

Verlag Robert Franke, Hamburg-Lokstedt, 53 12 53, Entn. aus „Das neue Soldatenliederbuch”, Verlag B.Scholt’s Soehne, Mainz
/Wydanie Robert Franke, Hamburg-Lokstedt, 53 12 53, (tekst ) pochodzi z książki „Nowy Zbiór Pieśni Żołnierskich”, Wydanie B.Scholt’s Soehne, Mainz/

Wehrmacht Schwarzbraun ist die Haselnuss 2

Wehrmacht Schwarzbraun ist die Haselnuss 2

 

A tak piosenka się prezentuje w żołnierskim wykonaniu:

 

O czym śpiewają tak ochoczo te chłopaki ? No jak to, o czym, o dziewczynach, naturalnie :). Niemiecki tekst, który skopiowałam z wiki, prezentuje się następująco:

1. Schwarzbraun ist die Haselnuss,
schwarzbraun bin auch ich, ja ich,
schwarzbraun muss mein Mädel sein
gerade so wie ich.

2. Schätzerl hat mir’n Busserl geb’n,
hat mich sehr gekränkt, sehr gekränkt,
hab’ ich ihr’s gleich wiedergegeb’n,
ich nehm’ ja nichts geschenkt!

3. Schätzerl hat kein Heiratsgut,
Schätzerl hat kein Geld, kein Geld,
doch ich geb es nicht heraus,
für alles in der Welt.

4. Schwarzbraun ist die Haselnuss,
schwarzbraun bin auch ich, ja ich,
wer mein Schätzerl werden will,
der muss so sein wie ich.

Kehrreim:
Holdrio, duwiduwidi, holdria.
Holdria duwiduwidi.
Holdrio, duwiduwidi, holdria.
Holdria duwiduwidi.

Tłumaczenie mogłoby wyglądać mniej więcej tak:

1.
Ciemnobrązowy jest orzech laskowy,
ciemnobrązowy jestem także ja, tak ja,
ciemnobrązowe musi moje dziewczę być,
dokładnie tak jak ja.

2.
Najdroższa mi buziaka podarowała,
Słabo się zrobiło, oj słabo, nie żartuję,
W zamian ode mnie drugiego dostała,
Bo prezentów nie przyjmuję!

3.
Najdroższa zupełnie bez posagu jest,
Najdroższa grosza nie posiada, nie posiada,
Ale i tak nie zostawię nigdy jej,
za żadne skarby świata.

4.
Ciemnobrązowy jest orzech laskowy,
Ciemnobrązowy jestem także ja, tak ja,
Ciemnobrązowe musi moje dziewczę być,
Dokładnie tak jak ja.

Refren:
Holdrio, duwiduwidi, holdria.
Holdria duwiduwidi.
Holdrio, duwiduwidi, holdria.
Holdria duwiduwidi.

Tekst powyżej różni się nieco od tego na pocztówce, także w tekście śpiewanym mogą występować pewne różnice. Dla przykładu, zamiast „Mädel”=dziewczyna, mamy  pieszczotliwą formę „Schätzerl”=skarb ; raz jest mowa o braku posagu (=Heiratsgut), a innym razem o braku zagrody i domu  (=”Hof noch Haus”).

Nie trudno zauważyć, że tekst piosenki ma niewiele wspólnego z żołnierskim życiem……