Category: Historia


Do 3 września 2017 w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu można było zwiedzać wystawę „Pe drom baro… Na wielkiej drodze. Od Cyganów do Romów” . Ogromnie ucieszyła mnie tam obecność sporej ilości pocztówek z wielu krajów, ukazująca epizody z życia tej społeczności 🙂 . Jak widać, pocztówka, obok prasy ma dzisiaj nieocenioną wartość dokumentalną. Zrobiłam sporo zdjęć, niestety jakość pozostawia wiele do życzenia.  Oto niektóre pocztówki z wystawy.

Poniżej także cudowny utwór „Dwie Gitary”, skomponowany przez Ivana Vasiliev’a  dla cygańskiej społeczności.

Zdjęcia poniżej wykonane na wystawie we Wrocławskim Muzeum Etnograficznym. Pocztówek było naprawdę dużo, byłam jednocześnie zdziwiona  i niesłychanie ucieszona. Z typowych eksponatów dokumentujących życie społeczności cygańskiej, to właśnie pocztówki stanowiły najliczniejszą grupę.  Bardzo dużo było pocztówek fotograficznych z różnych krajów (Francja, Niemcy, Rosją, Węgry, Polska…. ).

…..

Elżbieta Jedyńska

Reklamy

Filozofia to trudna dziedzina i naprawdę nie jestem pewna, czy jakieś ważniejsze, filozoficzne teorie lub sentencje, poza tymi Niccolo Machiavellego,  utkwiły mi w pamięci. Ostatnio przez przypadek natykam się na cytaty z Schopenhauera, którego coraz bardziej podziwiam, głównie dlatego, że jego twierdzenia są dla mnie zrozumiałe i mimo upływu 150 lat od jego śmierci, nic nie straciły na swojej aktualności. To bardzo cieszy.

Jakiś czas temu wpadłam na taki cytat z jednego z jego prac. Dla mnie jest wspaniałe streszczenie ogólnie spotykanego zjawiska polegającego na tym, że zbyt często dajemy wiarę w to co przeczytamy lub usłyszymy, powtarzamy to dalej, nie zagłębiając się w sprawdzanie dowodów, a nawet nie próbując kwestionować oczywistych, dostrzegalnych sprzeczności. Tak jest po prostu łatwiej żyć 😉 . Artur Schopenhauer ujął to w następujący sposób:

To, co się nazywa zdaniem ogółu, jest ściśle biorąc zdaniem dwóch lub trzech osób i o tym przekonalibyśmy się, gdybyśmy mogli obserwować powstanie takiego ogólnie przyjętego poglądu. Zauważylibyśmy wtedy, że tylko dwie lub trzy osoby najpierw to zdanie przejęły od innych albo wypowiedziały same, a inni z uprzejmości uwierzyli, w przekonaniu, iż rzecz była gruntownie zbadana. Uważając tych pierwszych za dostatecznie kompetentnych, przyłączyło się do tego zdania najpierw kilku następnych. Tym znowu uwierzyło wielu innych, którzy z lenistwa woleli po prostu uwierzyć od razu, zamiast podjąć mozolne badania. I tak z dnia na dzień narastała liczba tych leniwych i łatwowiernych zwolenników; gdy bowiem taki pogląd przyjęła już znaczna liczba osób, wówczas następni uważali, że to się mogło stać tylko dzięki słuszności tego poglądu. Pozostali zaś byli teraz zmuszeni uznawać to, co już zostało ogólnie uznane, jeżeli nie chcieli uchodzić za niespokojne głowy, które się opierają ogólne uznanym poglądom, lub za zarozumialców, którzy chcą być mądrzejsi od całego świata. Podzielanie tego poglądu stało się obowiązkiem. Nieliczni, którzy są zdolni do wydawania własnych sądów, muszą teraz milczeć; ci zaś, którym wolno mówić, to ludzie niezdolni do własnego zdania i własnego sądu, którzy są tylko echem cudzych poglądów; tym gorliwiej jednak i tym fanatyczniej ich bronią. Nienawistny jest im każdy myślący inaczej, i to nie tyle z powodu zuchwalstwa, jakie wykazuje wypowiadając własne zdanie; rzecz taka im się nigdy nie zdarza i w gruncie rzeczy są tego świadomi. Krótko mówiąc, bardzo mało ludzi umie myśleć, ale jakiś pogląd chce mieć każdy. I cóż pozostaje innego, jak przejąć gotowy pogląd od innych, zamiast wypracować go samemu?”
( Arthur Schopenhauer – Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporów )

cytat pochodzi ze strony: http://lubimyczytac.pl/cytaty/8449/autor/arthur-schopenhauer/3

To tylko jedna z ciekawych myśli tego pana, ale pozostałe są również godne uwagi 🙂

Poniżej kilka starych pocztówek z wizerunkiem Artura Schopenhauera:

 

  1. Pocztówka wydana przed 1905 rokiem:

2.

Pocztówka niemiecka wydana  ok. 1910 roku przez wydawnictwo Stengel:

3. Stara pocztówka niemiecka, ok. 1930 roku wydana przez Allianz und Stuttgarter LebensversicherungsBank-Aktiengesellschaft

Skany pocztówek pochodzą z serwisu: https://www.delcampe.net

Artur Schopenhauer był niemieckim filozofem urodzonym w Gdańsku pod koniec XVIII wieku.

/do miłego

Elżbieta Jedyńska

Jest taka jedna piękna piosenka wojskowa, którą bardzo lubię. Lubiłam ją zawsze, ale szczególnie polubiłam ją w roku ubiegłym i nawet pamiętam dzień, kiedy polubiłam ją w szczególny sposób. Lubię ją tak już niemal dokładnie od roku i jednego miesiąca. Rzadko się zdarza, żebym pamiętała coś tak dokładnie, ale już tak to bywa, że czasem człowiek zapamiętuje niektóre utwory i zaczyna je lubić w taki niezwykły sposób, że towarzyszą mu one do końca życia i przypominają o wspaniałych chwilach na zawsze.

Hej, Hej Ułani, Malowane dzieci” – to piosenka łatwa, o zabarwieniu humorystycznym, więc łatwo wpada w ucho i nie trudno ją polubić. O ile się nie mylę, a mylić się mogę, to śpiewaliśmy ją na lekcjach muzyki w szkole podstawowej. To jedna z wielu tego typu piosenek, które były „w programie nauczania” ponad 20 lat temu. Czego się dzieci uczą dzisiaj tego nie wiem, ale mam nadzieję, że utwór będzie śpiewany jeszcze przez długie lata.

Poniższa kompilacja to wariacja nt. ułanów, których wizerunki utrwalono przynajmniej kilkadziesiąt lat temu na dzisiaj już starych, przedwojennych pocztówkach. Większość kart pocztowych użytych w „filmiku” pochodzi z prywatnego muzeum (link TUTAJ).  Pozostałe pocztówki to moje własne i te właśnie prezentuję poniżej.

Hej, Hej Ułani, Malowane dzieci – jako w pieśni, tako i na karcie pocztowej:

Tekst piosenki idzie tak:

Ułani, ułani
Malowane dzieci
Niejedna panienka
Za wami poleci

Hej, hej ułani
Malowane dzieci
Niejedna panienka
Za wami poleci

Niejedna panienka
I niejedna wdowa
Za wami ułani
Polecieć gotowa

Hej, hej ułani

Nie ma takiej wioski
Ani takiej chatki
Żeby nie kochały
Ułana mężatki

Hej, hej ułani

Nie ma takiej chatki
Ani przybudówki
Żeby nie kochały
Ułana żydówki

Hej, hej ułani

Babcia umierała
Jeszcze się pytała
Czy na tamtym świecie
Ułani będziecie

Hej, hej ułani

Jedzie ułan, jedzie
Konik pod nim pląsa
Czapkę ma na bakier
I pokręca wąsa

Hej, hej ułani

Jedzie ułan, jedzie
Szablą pobrzękuje
Uważaj dziewczyno
Bo cię pocałuje

Hej, hej ułani

A niech pocałuje
Nikt mu nie zabrania
Wszak on swoją piersią
Ojczyznę osłania

Hej, hej ułani

(powyższy tekst piosenki został skopiowany z tej strony.

Tekst piosenki ma wiele wersji i dzisiaj śpiewane są jedynie najpopularniejsze fragmenty.

Poniżej pocztówki, które nabyłam celem umieszczenia ich w w/w kompilacji.

1.

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

Wojsko Polskie, Ułan, Nakładem Głównej Księgarni Wojskowej

2.

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

Ułani, Oblężenie Twierdzy, seria: Wesoła Wojna

3.

Ułani, Wesoła Wojna

Ułani, Wesoła Wojna „Do Niewoli” – Jerzy Kossak

Ułani,

Ułani, „Do Niewoli”, seria: Wesoła Wojna

4.

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

Ułani, Z. Rozwadowski

5.

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

Pułk 2-gi Ułanów, Trębacz,mal. Z. Rozwadowski

6.

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

7.

Ułani na starych pocztówkach

Ułani na starych pocztówkach

2 Ułani na Starych Pocztówkach

2 Ułani na Starych Pocztówkach

 

/ Elżbieta Jedyńska

  • Stela Majów w Quirigua, Izabal, w Gwatemali
  • Pocztówka płócienna (ang. linen postcard)
  • Wyprodukowana ok. 1940-1950

Jest to przykład popularnej w USA, w latach 1940-tych i 50-tych pocztówki nazywanej tam terminem „linen postcard„. Tego typu karty charakteryzowały się fakturą podobną do płótna malarskiego – nie trudno jest zauważyć, że pocztówki te mają wyraźne linie biegnące poziomo i pionowo, co nasuwa takie a nie inne skojarzenia. Efekt ten uzyskiwany był dzięki odpowiedniej domieszce materiałowej. Na tego typu płóciennych kartach przedstawiano najczęściej widoki miast i pejzaże.

Zamieszkała w drugim stuleciu Quirigua stała się w VIII wieku stolicą autonomicznego i prosperującego państwa. Ruiny Quirigua to m.in. wspaniałe zabytki z VIII wieku, imponująca seria rzeźbionych stel oraz rzeźbionych kalendarzy, które stanowią źródło badań nad kulturą Majów.

 

Stela Majów w Quirigua, Izabal, Guatemala, C.A.

Stela Majów w Quirigua, Izabal, Guatemala, C.A.

Aleksandra Fiodorowna, urodzona jako Alicja Wiktoria Helena Ludwika Beatrycze Hessen-Darmstadt[a] (ur. 6 czerwca 1872 w Darmstadt, zm. 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatnia cesarzowa Rosji jako żona cesarza Mikołaja II. Święta prawosławna.

Ostatnia Rodzina Carska to jeden z wciąż ulubionych tematów dla kolekcjonerów wszelakich pamiątek, także pocztówek. Największym zainteresowaniem cieszą się pocztówki przedstawiające rodzinę w komplecie oraz te z wizerunkiem Cara Mikołaja oraz Wielkiego Księcia Aleksego. Tutaj nieco mniej prestiżowe pocztówki z początku XX wieku, wydane we Francji

  1. Pocztówka wydana ok. 1900 roku, bonus mający uatrakcyjnić zakup czekolady Chicorée A La Ménagère. Strategia ta stosowana jest do dzisiaj, nie tylko przez wytwórców tej czekolady, ale także innych producentów produktów spożywczych i używek. Oprócz pocztówek producenci wydawali także miniatury z wizerunkami aktorów, reprodukcjami dzieł sztuki czy zwierzętami. Pocztówki można było wysłac, natomiast miniaturowe obrazki służyły do kolekcjonowania i wypełniania albumów. Jedne z najbardziej cenionych to miniaturowe chromolitografie Liebig, dostępne były osobne edycje m.i.n. we Francji, Wielkiej Brytanii, Niemczech. U naszych zachodnich sąsiadów szczególną popularnością cieszyły się wyklejane albumy z gwiazdami kina np.  Bunte Filmbilder lub Haus Bergmann Farb-Filmbilder.

Chicorée A La Ménagère
Chocolat Inimitable (Niepowtarzalna czekolada)
Pur Cacao et Sucre (Czyste kakao i cukier )
Duroyon & Ramette. Fabricants à Cambrai. (Duroyon & Ramette. Wytwórcy w Cambrai, północna Francja).

Stare pocztówki 211

 

2. Kolejna pocztówka ukazuje większy fragment tego samego ujęcia Cesarzowej. Pocztówka z początku XX wieku.Stare pocztówki 212 Stare pocztówki 215 Stare pocztówki 216

Fantastyczna karta pocztowa z początku XX wieku, wydana we Lwowie do. 1903 r.

Kahlenberg, czyli „Łysa Góra” to wzgórze pod Wiedniem, z którego Jan III Sobieski dowodził wojskiem przeciwko Tatarom. Tutaj artysta ukazał Jana III Sobieskiego w zbroi husarskiej.

Bardzo ciekawa korespondencja w starym stylu. Widać trochę wpływów języka niemieckiego, gdyż niektóre rzeczowniki pisane są wielką literą. Uwagę zwraca także adnotacja dot. dokładnej daty, a nawet godziny i pory dnia, gdy list był pisany. Może byc to związany z chęcią zachowania chronologii korespondencji; kiedyś wysyłano nawet kilka listów dziennie i przy codziennej poczcie nie trudno było się pogubić. To takie dawne SMS-y :).

„M.ST. N. i N. Nie zapomniałam ja o tem, co mi najdroższem na świecie, lecz przeciwnie myślę i tęsknię. A jeżeli dni kilka nie pisałam, to wskutek nawału pracy i braku czasu. Te kaduczne szwaby ze swemi doradcami tyle mi czasu zabrali. W każdym razie listy się nasze minęły i wiadomość ostatecznie już St. Dr. odebrał. Za miły liścik b.b. dziękuję. Jak każdy tak i ten mnie serdecznie ucieszył. Co do rzeczy bądź St. Dr. spokojna nie zginą one teraz  …się już nie ….. . Gdyby ST. Dr. Kosz mój z Książkami  otwierać miała to proszę wyjąć  „Rabattberechner” – książka do obliczania procentów księg. która mi jest potrzebną, lecz tylko w takim razie, jeżeli to nie sprawi H. Dr wielkiej fatyki, w przeciwnym razie b. proszę nie trudzic się, gdyż sprawiłoby mi to przykrośc. List o ile się da niezwłocznie jutro do m. Dr. H. napiszę, tymczasem serdecznie pozdrawiam i rączki całuję … Mamusi Kochająca P. W. 8/4 1903 (godź. 9 wieczorem, Środa)”

Kahlenberg 205

Awers w dobrej jakości do pobrania tutaj

Kahlenberg 206

Rwers w dobrej jakości do pobrania tutaj

 

  • Artysta: Tadeusz Rybkowski
  • Obieg: 1903
  • Wydanie: S.W. Niemojowski, Lwów
  • Nr. 19
  • Tytuł: Kahlenberg w R. 1683
  • Adresatka : Wielmożna Stefania Stoc, Krotoszyn, W. Ks. Poznańskie, ul. Koźmińska 17